67427

Łatwo rozpoznawalna na całym świecie przywrócenie McDonalda – tu w Sankt Petersburgu w Rosji

Makdonaldyzacja – sprawa sądowa stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez internet McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem mcdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer aktualnie w latach 60. XX wieku. Mara makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, żwawo rozpowszechniło się w większości krajów. Mcdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i organizacja biurokratyczna. George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ów układ i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, iż mcdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, aliści stanowi rozbudowa racjonalizacji, a iż systemy racjonalne zaczęły panować i nie ma od nich ucieczki, tzw.”żelazna klatka”. Projekt makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzer’a w 1983 w książce pt. “Makdonaldyzacja społeczeństwa”. Skryba uważał, iż duch to dotyczy w sumie, zarówno życia codziennego, politycznego, gdy i kościoła.

Wpływ na szerokie przyjęcie tego systemu wywarł między innymi składnik gospodarczy, alias wielomilionowe zyski. Na początku macdonaldyzacja miała tyczyć się pewnego rodzaju amerykanizacji. Z mcdonaldyzacją wiąże się obecność domów handlowych, tzw. “długie ręce mcdonaldyzacji”. Ustrój zmakdonaldyzowanego funkcjonowania gastronomicznego proch traktować małych w zamian i obrzeży w zamian, nie puder być zorientowany do elit, aliści dopiero co do mas. Ustrój mcdonaldyzacji jest systemem niezmiernie profesjonalnym. W latach 60. stworzono ustrój leczniczy, tzw.mclekarza.

Spis treści

• 1 Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
• 2 Zalety i wady systemu
• 3 Przyczyny Makdonaldyzacji
• 4 Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
• 5 Elementy Mcdonaldyzacji
• 6
• 7 Zobacz też
• 8 Linki zewnętrzne

//

Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji

Standardowe karta w restauracji McDonalda dostępne na całym świecie

Globalizacja – japoński Big Mac

• Kalkulacyjność (kwantytatywność) – liczą się cechy kwantytatywne (koszt, forma, wolumen czasu potrzebna na uprawianie usługi), całość zostaje przeliczone. Kwota staje się równoważna jakości, alias dobre jest to co dostajemy w dużej ilości i żwawo. Wiąże się to ze starą zasadą psychologiczną, która mówi, iż gdy garść dostajemy za bezowocnie to jest to dobre; następuje pokusa nazwami tj. “podwójne”, “potrójne” ewentualnie za tę samą cenę dostajemy więcej. W systemie ekonomicznym inwestorowi musi się to wprawdzie opłacać. W funkcjonowaniu jednostki kładzie się siła na podczas gdy najszybsze wykonywanie czynności i biegłość. Od pracowników żąda się trzech cech:
  • pracować szybko
  • pracować sprawnie
  • za niskie pieniądze

Wszystko jest wyliczone i ustalone, a zatrudniony nie ma obowiązek za do licha i trochę mniemać (dawać do myślenia się).

• Efektywność – to optymalna (szybka) postępowanie przejścia z jednego punktu do następnego, np. McDrive, dokąd nie liczy się uczestnik dopiero co obiekt sprawy i pracobiorca. Człowiek jest pracownik przez niejaki układ, a stan podmiotu jest wyznaczana efektywnością jego pracy. Ważny jest w tym miejscu ustrój uregulowań formalnych i prawnych. Wysoką skuteczność uzyskuje się w poprzek posłuszeństwo tychże uregulowań. Jest to organizm z góry zorganizowany, a oddział traci swoją podmiotowość. Dotyczy to nie właśnie klientów, jednakże również pracowników.
• Przewidywalność – ogół jest przewidywalne. Wzdłuż i wszerz i każdorazowo za te same kapitał dostaniemy ów już sam ładunek i usługę, obojętnie od godziny, azali miejsca geograficznego. W tym systemie nie jest korzystny kod komputerowy lingwistyczny, wzdłuż i wszerz się w tej kwestii porozumiemy. Ma być on na rzecz nas krzepiący, zasiedlać równowaga. Z punktu widzenia kulturowego jest to lecz ogromnie niebezpieczne, gdyż człowiek nie zastanawia się ponad czymś toteż, iż nie musi, bo pełnia będzie furt takie same. Układ socjalny ponadto ma być niezachwiany i dający się przewidzieć, sielankowy (nul się nie przypuszczalnie przerobić), ma być tzw. kulturowa rozum – glob bez niespodzianek. Nasze behawior w charakterze podmiotu podobnie staje się przewidywalne, wówczas bez trudu jest dozwolone rozpocząć nami fałszować. Charakterystyczna cechą jest to, iż jest to organizm zmechanizowany i jesteśmy przez cały czas kontrolowani, obserwuje nas nauki techniczne, ustrój. My musimy działać zgodnie z odgórnymi oczekiwaniami. Świat socjalny bazujący jest na przewidywalnych interakcjach międzyludzkich.
• Możliwość manipulacji - właściwość ta wynika z pozostałych. Aktywność ludzkie zastąpiono pewną technologią. Człowiek z podmiotu staje się wykonawcą przedmiotu. Nie jest to opracowanie zgoła – manipuluje się drogą okrężną, pośrednią. Taki tenże ustrój działa np. w urzędach, dokąd przekazuje się nam, że jesteśmy w tamtym miejscu mile widziani, wszak równolegle oczekuje się, iż żwawo załatwimy swoją sprawę i zwolnimy obszar na rzecz innych. Wypełniamy czynności podstawowe, bez rozszerzania, przed chwilą to czego się od nas wymaga, bowiem ogół jest wyliczone i gruba ryba pilnuje dyscypliny (nie możemy funkcjonować za żwawo ani za jest dozwolone, sami nie mamy rozstrzygać o swoich czynnościach, właśnie dopełniać to, co persona aktualnie opracował). Zasoby siły roboczej tu mają być ogromnie przeciętni, a nie wykształceni, bo mogliby począć czegoś zmuszać, a mają system prawny przeprowadzać swoje obowiązki wedle ustalonej kolejności i w odpowiednich ilościach.

Zalety i wady systemu

24-godzinna ekonomia

Zalety makdonaldyzacji:

• dostępność towarów i usług (cywilizacja konsumpcyjna) – spektrum towarów i usług jest osiągalny większej liczbie ludzi, przypadkiem w tamtym miejscu wgramolić się ktoś, nie właśnie oficjel elity
• człowiek niespełna “nuże przypadkiem zaspokajać” swoje zachcianki i pilne potrzeby, o każdej porze dnia i nocy (gospodarka 24-godzinna przez 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku)
• jednostkę, każdego człowieka traktuje się równie bez względu na rasę, płeć, inherencja społeczną
• możliwość łatwego porównywania gildia i cen towarów przez klientów w konkurencyjnych firmach
• przewidywalność – bezpieczeństwo i równowaga systemu działa uspokajająco na społeczeństwo
• człowiek być może działać trochę, co wprzódy nie byłoby do pomyślenia, np. z ośrodka pomocy prawdopodobnie nabyć finanse i nabyć sobie np. chleb
• zatrudnianie pracowników o typowych kwalifikacjach ze względu czemu (?) łatwiej rozpowszechniają się nowości technologiczne i organizacyjne
• wytwory jednej kultury bez trudności przenikają do drugiej

Wady makdonaldyzacji:

Taśma z posiłkami – widok ogólny

• ujednolicona stan towarów i usług, np. w supermarketach – przypadek wyboru tańszych odpowiedników, ręce do pracy kupują to na co w życiu nie mogliby sobie zgodzić się – masowa spożycie zamienników promocyjnych
• sposób spędzania czasu wolnego – kiedyś era wakujący mieli przed chwilą bogaci, a więc co prawdziwość odjechać przypuszczalnie ktoś, niemniej jednak równolegle siła robocza czynni zawodowo pracują dłużej, wtedy mają mniej wolnego czasu, choć równocześnie więcej środków i dyspozycja jego wypełnienia, co prowadzi do procesu standaryzacji i masowości spędzania przez ludzi czasu wolnego (podczas gdy, dokąd natomiast żwawo i skutecznie odpocząć)
• pozorne funkcjonowanie uspokajające – ludziom wydaje się, iż mają zapewnione bezpieczeństwo
• ujednolicanie otoczenia – nie dopiero co ludzi zaczyna dotyczyć się równie (bez względu na inherencja do rasy, klasy azaliż płci), lecz oraz entourage naturalne; organizm traktuje wg założonych standardów (nie liczy się co w tamtym miejscu jest, aliści by spełniło normy, np. odpowiednia wymiar ziemniaka azali jajka)

Posiłki na taśmie produkcyjnej

• dehumanizacja społeczeństwa – człowiek taktowany jest kiedy ciężar na taśmie montażowej, nie dochodzi do interakcji, bo nie są one potrzebne, człowiek ma przeprowadzać pewne czynności kiedy automat: sprawnie i żwawo; czynności są krańcowo wyliczone owszem, iż potrzebna jest aktualnie przed chwilą posłuszeństwo dyscypliny, żeby wykonywane było to, co zostało zaprogramowane i wyliczone; człowiek pracuje dłużej, wtedy będzie puder mniej czasu na korzystanie z tych towarów
• system ów wpływa niekorzystnie na otoczenie naturalne – jest zorientowany na wybitnie intensywne analizowanie zasobów powodujące znaczącą ingerencję w ekosystem
• dehumanizacja jednostki – placówka nie ma znaczenia, liczy się tzw. “facet masowy”
• liczy się wolumen blisko akceptowalnym poziomie jakości, w danej kategorii cenowej
• nie liczy się intelekt, przed chwilą sprawność

Wada i zaleta:

• wytwory kulturowe przenikają się bez trudu nawzajem.

Przyczyny Makdonaldyzacji

Przewidywalność zachowań pracowników i klientów i efektywna obsługa w McDrive

• Pojęcie biurokracji (Maxa Webera) – to zakrojona na szeroką skalę zrzeszenie z hierarchicznie podporządkowanymi sobie elementami. Działa się w tamtym miejscu dokładnie określonym sposobem, opartym na przepisach (przewidywalne działalność ludzi, jako że pracują przy nadzorem i wedle sformalizowanych ustaleń). Jest to pewna budowa formalna, niejaki prototyp mcdonaldyzacji, bo zakłada skuteczność działania, liczy się funkcja cząstkowe, a nie człowiek, oddział wykonuje te zadania zazwyczaj zgodnie z instrukcją, w dokładnie określonej kolejności.
• Ważnym elementem jest racjonalizacja – wszelkie prawa, prawo mówiące kiedy odnaleźć rozumny rozwiązanie postępowania, optymalne środki do osiągnięcia konkretnego celu (ręce do pracy otrzymują pewne odkryte mechanizmy-algorytmy postępowania, których nie muszą rozglądać się, a przed chwilą przeprowadzać nuże opracowane schematy).
• Każda organizacja biurokratyczna przypadkiem przeważyć do pewnych wypaczeń (dysfunkcji). Weber twierdził, iż podczas gdy urzędy będą owszem sformalizowane, to prawdopodobnie pojawić się zepsucie. Zakładał również dyscyplina liczbom – pewnemu systemowi. Nazwał ów układ “żelazną klatką racjonalności”, co miało mieć znaczenie, iż organizm biurokratyczny nas zniewala, dehumanizuje, a obywatele staje się wybitnie przewidywalne, oraz człowiek nie będzie w stanie się przesunąć pomijając tę klatkę.
• System Holokaustu – jest przykładem skrajnej racjonalizacji biurokratycznej i mcdonaldyzacji przekroczonej do granic siła. Do Holokaustu doszło, kiedy zostaliśmy do tego przygotowani strukturalnie i organizacyjnie (”park jest baśniowy, jak likwidujemy chwasty”). Liczył się wówczas skuteczny maszyneria unicestwiania i kalkulacyjność (tak dalece wolno i w jakim czasie zniszczyć).
• Ritzer prorokował, iż taki “układ Holokaustu” być może się coraz drzewiej w społeczeństwie ponowić, iż nie było to widziadło jednolite.

Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja

Szybka obsługa i szansa łatwego porównywania cen podobnych produktów w firmach konkurencyjnych

• Najbardziej efektywna budowa organizacyjna, np. stanowisko finansowy, to taka, która ma być najlepsza ze wszystkich – najszybsza. Oficjel skierowany jest na kiedy najszybsze obsłużenie petenta, i nie jest kładziony ścisk na jakość.
• Kalkulacyjność w racjonalizacji i biurokratyzacji – kładzie się siła na przeliczenie łącznie co wolno, żeby skuteczność wszelkich czynności przynieść do liczb, tzw. “biurokratyczna sznurek produkcyjna”. Oddział ma przeprowadzać swoje działalność obojętnie który będzie produkt. Nie liczy się forma, pomimo tego kwota. W tej krokowości pewnie który pracuje mylnie, aliści nie ma czegoś takiego kiedy uprawianie jakościowe – “dehumanizacja rozliczalności pracy”.
• Zachowanie ma być przewidywalne. Przewidywalność to wynik racjonalności i biurokratyzacji, sposobność przewidywania behawior jednostki (jeżeli zachowania są inne to od razu są wyłapywane).
• Manipulowanie – organizacja biurokratyczna panuje powyżej ludźmi stosując technologie, które nie wymagają udziału człowieka. Świat biurokratyzowany to kula ziemska uprzedmiotowiony, placówka traci swoją podmiotowość. Działalność jednostki staje się automatyczne, człowiek jest machiną, jest czemuś przypisany, np. instytucji, urzędowi, czemuś co jest prawidłowo zorganizowane i nieomal steruje działaniem jednostki. Oddział nie szuka innego sposobu działania, bo sugeruje się jej, iż ów wybieg jest pierwszy. Ustrój ów produkuje ludzi, którzy zaczynają wypełniać funkcje automatu.

Wg Webera formalna racjonalność to nieracjonalna racjonalność, to układ, kto dehumanizuje człowieka (nadawcę i odbiorcę, pracownika i petenta). Zmakdonaldyzowana obszar kulturowy masowa doprowadziła do odczłowieczenia człowieka. Niedorzeczny racjonalizm to “żelazna klatka”. Mieszkańcy wtacza się w trochę, z czego nie ma wyjścia. Weber stworzył tzw. ramy instytucjonalne.

Elementy Mcdonaldyzacji

George Ritzer i Zygmunt Bauman powiedzieli, iż zagłada to przypadek współczesnej racjonalności biurokratycznej i plon współczesnej cywilizacji. Racjonalność świata stworzyła maleńko, co stało się takim wynaturzeniem. Holokaust proch wszelkie cechy racjonalizacji inaczej makdonaldyzacji. Już sam człowiek stworzył sobie organizm, z którym stał się z technicyzowany. Zagłada pył być efektywnym mechanizmem unicestwiania ludzi i pono charakteryzował się kalkulacyjnością – przeliczano, tak dalece osób należało popsuć. Cechą holocaustu była ponadto przewidywalność, zupełny sprawa sądowa pył twarz taśmy montażowej – przyjeżdżające i odjeżdżające wagony i samochody. Nielogiczny racjonalizm przekroczył najśmielsze wyobrażenia. Nałogowiec od pewnej struktury biurokratycznej. Holokaust przypuszczalnie się w dziejach współczesnej kultury (poniżej pewnymi względami) powtórzyć.

Galeria Krakowska – środek środek handlowego

W 1916 pojawiło się zupa główny punkt handlowe, niezadaszone, a w 1956 powstało w Minnesocie zadaszone środek handlowe. środek handlowe to obszar, do którego jest dozwolone korzystać 4 wyznaczniki makdonaldyzacji: skuteczność, przewidywalność, kalkulacyjność i manipulacyjność. Co więcej tego, iż jest miejscem handlowym, stało się dodatkowo miejscem spacerów, spotkań, itp. Rozbiór koncernu Forda doprowadziła do stwierdzenia, iż teraz wytwórnia seryjny jest zmakdonaldyzowany, to sznurek montażowa, w sąsiedztwie której pracują robotnicy-roboty. Ta taśmowość jest doskonale zorganizowana. Sznurek montażowa jest przykładem racjonalności formalnej. Zatrudnienie człowieka ma być pracą efektywną, przeto podejście na wysoką klasę pracowników szybkich i niewykwalifikowanych, którzy montują, ktokolwiek robi szczyptę przewidywalnego. Przewidywalność to ustrój swobodnie sprawdzalny. Mechaniczne wykonywanie pewnych czynności. Człowiek zależny taśmie montażowej, maksymalnie manipulowany, kto skazany jest do wykonywania przewidywalnych ograniczonych działań. Wąskie specjalizacje ludzkie inaczej zmuszanie człowieka do rutynowego powtarzania czynności. Sznurek jest przykładem dehumanizacji, tu liczy się biegłość i szybkie wykonywanie danej czynności.

• George Ritzer, The McDonaldization of Society (ogłoszenie polskie “McDonaldyzacja społeczeństwa”)

Zobacz też

• Mcpraca

Linki zewnętrzne

• Czy “złote łuki” opanują świat

Ten paragraf wymaga umieszczenia w odpowiedniej kategorii.
Więcej informacji o kategoriach znajduje się na stronie Wikipedia:

Bernard Sikora (de Sikory) herbu Lis (znak szlachecki)

Szlachcic mazowiecki. W roku 1494 zniszczył namiot księcia Konrad III Płomienisty, kędyś w okolicy Raciąża, gdy ów wyruszył pochwycić ziemię Płocką. Został za to zmuszony na odsiadywanie kary wieży. Uwolniony z niej za poręką ojca Stanisława Sikory. Zapewne poplecznik króla Jan Olbracht, sprzymierzeniec włączenia Płocka do Korony Polskiej.

Brak więcej informacji o jego losach.

Przypisy

F. Papee „Jan Olbracht” s. 92 (oparte o księgę płocką wieczystej ziemskiej relacji wyroków II f. 193, wśród aktów raciąskich. Oficjalna informacja A. Wolfa).

Orlik 2012 – oprogramowanie rządowy zwrócony przede wszystkim do dzieci i młodzieży, mający na celu wybudowanie boisk w każdej gminie do 2012 roku. Ogłosił go w expose prezes rady ministrów Donald Tusk.

Wybudowanie każdego boiska ma się zawrzeć w 1 mln zł netto. Jedną trzecią kosztów budowy klapa wspólnota, a resztę dokłada stopień i samorząd wojewódzki. Na boisku (30×62 metry) ze sztucznym oświetleniem i budynkiem sanitarnym jest dozwolone bawić się w piłkę nożną, ręczną, koszykówkę i siatkówkę.

16 listopada 2008 r. oddano 100. „Orlika”, miało to obszar w Koszalinie. Program jest następujący:

• do końca 2008 - 500 boisk,
• do końca 2009 - 1000 boisk.

Przypisy

1. ↑ Tomasz Cylka, Orlik w Wielkopolsce ląduje z opóźnieniem. Sąd Wielkopolski. 24 września 2008. Dojazd: 16 listopada 2008.

Culture jamming (polskie odpowiedniki to „zagłuszanie fal kultury” azaliż “zagłuszanie kultury”) – indywidualistyczna prezencja odwrotu od wszelkich form mentalności stadnej – włączając w to wszelkie ruchy kulturowe, polityczne azali społeczne. Z definicji culture jamming nie jest wówczas traktowane jak podniecenie. Widziadło culture jamming z trudem zdefiniowiać zarówno w odniesieniu do jakiegoś specyficznego politycznego stanowiska azali przekazu, gdy i w odniesieniu do stanowiska azali przekazu kulturowego. Za społeczny wątek łączący różnorodne zjawiska culture jamming potwierdzić wolno hobby wyśmiania azali zażartowania z homogenicznej natury kultury popularnej, często z użyciem niekonwencjonalnych form komunikacji azaliż interwencji w publiczne wydarzenia tudzież w zaaprobowany mowa (geurilla communication).

Culture jamming przypuszczalnie być zdefiniowane ja ożywienie artystyczny, lecz również taka określenie nie obejmuje całego panorama działań określanym tym terminem. Culture jamming charakteryzowane jest często w charakterze postać działalności publicznej będącej w opozycji do komercjalizmu zaś wszelkiej idei kreowania kultury korporacyjnej . Powyższa określenie jest tymczasem również za wąska, tak aby osaczyć wszystkie działania określane jak culture jamming (określenie ta z większym natężeniem pasuje do zjawiska określanego jak subvertizing).

Culture jamming od czasu do czasu wymaga transformacji mass mediów, ażeby ich własnymi środkami komunikacji w kpiący czy też groteskowy droga skomentować fortel ich działania.

Do celów culture jammingu przelecieć można:

• “Dobry radość” (i zachęcanie do tego innych) kosztem dominujących nurtów społecznych – zdaniem culture jammerów wielu z ich dostawców bierze siebie za na serio. Chociażby sami culture jammerzy mogą się stać ofiarą „zakłócania”, jeżeli ich działania stają się równie ziinstytucjonalizowane i pozbawione humoru podczas gdy oryginalne obiekty zainteresowania culture jammingu.
• Rozbudzenie poczucia fascynacji najbliższym środowiskiem życia zainspirowane przez zamierzoną niejednoznaczność technik culture jammingu, które w założeniu mają popierać kunszt do samorefleksji i niezależnego myślenia.
• Ukazywać sprzeczności między wizerunkami ikonicznymi, praktykami bądź postawami, a realiami albo postrzeganym w charakterze odmowny aspektem danego przedmiotu, kto stanowi cel zakłócania. Działania takie wykonywane są często w sferze symbolicznej, ze względu „przechwytywaniu” („detournement”) elementów popularnej ikonografii.

„Przechwytywanie” funkcjonuje tu w charakterze nauka zawodu determinujący artystyczne, czy też społeczne funkcjonowanie w którym wykorzystuje się te same środki, fragmenty albo elementy ikonografii przedmiotu, dzieła sztuki, by wykształcić nowe dzieło sztuki, rzecz, którego sygnowanie często stoi w opozycji do znaczenia oryginału. Terminu „przechwytywanie” w podobnym znaczeniu używali członkowie Międzynarodówki Sytuacjonistycznej. Guy Debord, kto nazywał “przechwytywanie” „płynnym językiem ideologii” właśnie pisał o tej praktyce: „Przechwytywanie to kontrast cytowania, powoływania się na naukowy mir, kto ulega nieuchronnie zafałszowaniu z chwilą, jak przekształca sie w cudzysłów: część wyobcowany z kontekstu, unieruchowmiony, odizolowany od swej epoki – globalnego układu odniesienia – i od konkretnego stanowiska, trafnego czy też błędnego, jakie zajmował względem tego odniesienia. (…) Przejawia się w komunikacji świadomej tego, iż sama w sobie nie zawiera żadnej gwarancji, przede wszystkim ostatecznej.”

• Prowokowanie do zaangażowania obywatelskiego tudzież nawiązywania więzi społecznych.

Intecje culture jammerów jest dozwolone odróżnić (choć nieraz intencje się pokrywają) od artystycznego przywłaszczenia (które odbywa się na rzecz celów ściśle artystycznych) tudzież od wandalizmu (w przypadku, którego głównym zamiarem jest rozbiórka), choć efekty działań wszystkich trzech aktywności są często trudne do odróżnienia. Niektóre prace street artowe albo inne działania wolno przelecieć do dwóch, a poniekąd trzech z powyższych kategorii.

Wykaz “zagłuszających” polskich artystów i grup artystycznych

• Kolektyw Pif-paf
• Radykalna Działanie Twórcza

Przypisy

1. ↑
2. ↑ Guy Debord Społeczeństwo spektaklu, tłumaczył Mateusz Kwaterko, PIW, Stolica Polski 2006.

Fulacht fiadh (wym. fulacht fija, irl. fulacht fiadh czy też fulacht fian, l.mn. fulachtaí fia, w starszych tekstach plus fulachta fiadh). W Anglii, Walii, Szkocji i na Wyspie Man zwane burn mounds. Forma stanowiska archaeologicznego w Irlandii.

W Irlandii zarejestrowano nad 4500 przykladów fulachtaí fia i są jednymi z naczęściej spotykanych rodzajów stanowisk archeologicznych na wyspie. W samym Hrabstwie Cork zarejestrowano ich nad 2000.

Spis treści

• 1 Konstrukcja
• 2 Etymologia
• 3 Datowanie
• 4 Przeznaczenie
• 5 Przypisy

//

Konstrukcja

Fulacht fiadh z reguły przybiera formę niegłębokiego (tak bywa ok. 20-50cm, przecież bywają głębsze) wgłębienia w kształcie podkowy, wypełnionego przepalonymi kamieniami, węgielkami tudzież sadzami. W środku “podkowy” z reguły znajduje się płytka otchłań. Niekiedy w pobliżu fulachtaí fia rejestrowane są inne resztki osadnictwa.

Typowy fulacht fiadh składa się z trzech części:

• kopca kamieni (przeznaczonych do rozgrzania);
• paleniska, dokąd kamienie były rozgrzewane;
• “pojemnika”, wyłożonego drewnem ewentualnie kamiennym brukiem, dokąd znajdowała się tlenek wodoru do podgrzania.

Fulachtaí fia położone są z reguły w pobliżu naturalnych zbiorników wodnych (strumieni, rzek) i terenów podmokłych. Stwierdzono, iż mrowie z fulachtaí fia było użytkowane wtórnie.

Etymologia

Irlandzkie fulacht oznacza jamę przeznaczoną do gotowania, i fiadh jest przymiotnikiem od słowa “łania” ewentualnie “dzicz”.

Datowanie

Badania, przeprowadzone metodą datowania radiowęglowego 14C, wykazały że gros z nich pochodzi z okresu ok. 1500-500 BC .

Przeznaczenie

Istnieje nieco teorii dotyczących funkcji fulachtaí fia. Jedna znich mówi o miejscu przeznaczonym do gotowania, dokąd wodę doprowadzano wysokich temperatur. Wspomina się także, że nagrzana tlenek wodoru mogła obsługiwać do kąpieli, prania ubrań czy też na przestrzeni procesów farbowania tkanin i wyprawiania skór. Okrycie konstrukcji prowizorycznym dachem, mogło również podać jak forma sauny. Niewykluczone, iż fulachtaí fia mogły dopełniać wszystkie ww funkcje, wymagające gorącej wody.

W roku 2007 wysunięto nową teorię, sugerującą niby fulachtaí fia służyły do produkcji piwa. Do podgrzanej wody (do temp. ok. 65°C) wrzucano jęczmień i po ok. 45 minutach przelewano mieszanina jednorodna do oddzielnych naczyń, dodając zaczyn tudzież zioła i pozostawiając płyn do fermentacji.

Przypisy

1. ↑ Ó’Drisceóil, “Burnt mounds: Cooking or bathing?”, Antiquity, ss.671-80
2. ↑ Brinley, Lanting, “The dating of fulachta fiadh”, Burned Offerings, 1990, Wordwell, ss.55-56.
3. ↑ Mayo Archaeology 15 of Travels in Time
4. ↑ BreakingNews.ie - Ancient pomnik may have been Bronze Age brewery
5. ↑ Duplikat artykułu z Archeology Ireland, opisującego eksperyment.